Triviumi përfshin gramatikën, logjikën, dhe retorikën. Në mënyra të ndryshëme, ai ka 2500 vjet që njihet e zbatohet si aspekt i edukimit në artet liberale. Sot, në ShBA, një paraqitje e thjeshtë e triviumit studjohet në klasat e epërta të shkollave të mesëme (AP English), por hulumtimi mã i thellë i këtyne trí landëve ãsht pjesë e kurikulës universitare.
Fillimisht fëmijët mësojnë me emnua qenjet e botës dhe ngjarjet që ata dëshmojnë nëpërmjet shqisave të tyne. Kjo fazë përkon me studimin e standardit dhe të normës letrare të një vendi. Në shqip kjo përkon a) me njohjen e standardit me bazë gege (’64) ose me bazë toske (’72), dhe b) me leximin e teksteve sa mã të shumëta në shqip në mënyrë që me kuptua normën letrare të gjuhës shqipe. Ky tekst bazohet në normën leke, ashtu siç del ai në OJZa (Ortografia Jozyrtare e Gjuhës Shqipe). Kjo ãsht alternativë. Lekëve, të cilët flasin një gjuhë të ndryshëme prej gegëve e toskëve, por e cila ka anë të përbashkëta me këto dý kryedialekte të standardizuome dhe të normuome, u këshillohet me zgjedhë tosknishten, por, së paku, duke i shtua asaj paskajoren që sosë më -ua (me shkrua, un shkruaj, ti shkruan).
Çashtja këtu ãsht kjo: gjuha e katundit a fisit tand nuk mjafton. Standardizimi formulohet prej gjuhtarëve profesionistë, ndërsa normimi merr formë prej shkrimtarëve profesionistë.
Në shkollë të mesëme, nxanësit epen pas argumentesh personale, morale, shoqnore, e politke, prandaj ãsht e nevojëshme që ata të nxanë sa mã shum rreth ndërtimit të argumenteve të vlerta e të shëndosha, dhe rreth falsiteteve logjike.
Duke pasë nxanë gramatikën dhe logjikën, nxanësi ãsht gati me e përdorë gjuhën në atë mënyrë që ajo të peshojë mbë emocionet dhe logjikën e një dëgjuesie (en. audience) të veçantë. Për nxanësit e avancuom, kjo fazë mund të nisi kah fundi i shkollës së mesëme, por tipikisht, ajo nisë në universitet.
Nëpërmjet simboleve gjuhsore gramatika kumton atë që kapin shqisat dhe imagjinata. Themeli i gramatikës ãsht korrektesa. Duhet me folë drejt; sipas standardit e normës. Lekët thonë ‘duhet me folë bukur’, por kjo kapet në një nivel mã të naltë retorik. Sidoqoftë, duke u mbështetë në rregulla gramatikore, logjka kumton atë që mund të dihet ose atë që mund të egzistojë; bindjet e vlerta a të shëndosha. Kurse retorika trajton mënyrën se si diçka mund të komunikohet sa mã efektivisht. Themeli i retorikës ãsht ndikimi mbë një audiencë të cakuome në një situatë të caktuome. Prej këtij kandvështrimi, retorika mund të shihet si pjesë thalbsore e kompozimit dhe diskursit, por edhe si manipuluese e arsyes dhe ndjenjave të audiencës.